Στίγμα και διάκριση*

Παναγιώτης Δαμάσκος, Κοινωνιολόγος, Υπεύθυνος Γραφείου Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης

Εισήγηση στην Διήμερο Επιστημονικό Συμπόσιο AIDS του Κέντρου Ελέγχου Ειδικών Λοιμώξεων (ΚΕΕΛ) και του Ε-Ιατρικά, 28-29 Νοεμβρίου 2002, Αθήνα

* Αφιερώνεται σε αυτούς που βρήκαν την δύναμη να παλέψουν

Είμαι ένας άνθρωπος που πιστεύει βαθύτατα στις παραδόσεις του λαού μας καθώς και σε αυτό που ονομάζουμε λαϊκή σοφία. Έτσι λοιπόν πιστεύω ακράδαντα σε αυτό που ο σοφός λαός μας ονομάζει «μάτι», «μάτιασμα». Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν την δοξασία οι άνθρωποι οι οποίοι έχουν γαλανά μάτια μπορούν να ματιάσουν πολύ εύκολα τον συνάνθρωπό τους. Οι συνέπειες δε του ματιάσματος κυμαίνονται από απλό πονοκέφαλο έως φοβερές ημικρανίες, μερικές φορές, μπορούν να οδηγήσουν και στον μαρασμό του άλλου ή και στον ίδιο του τον θάνατο. Θα μπορούσε λοιπόν κανείς να πει ότι οι γαλανομάτηδες αποτελούν κίνδυνο για την Δημόσια Υγεία αφού δεν ξέρεις πότε ακριβώς θα σε ματιάσουν, ενώ καμιά φορά αυτό γίνεται και χωρίς να το θέλουν οι ίδιοι. Παρόλο που δεν είμαι άνθρωπος που κάνει διακρίσεις και τρέφω προσωπική συμπάθεια για τους γαλανομάτηδες, προτείνω να διακόψουμε εδώ για ένα λεπτό ώστε να δώσουμε την ευκαιρία σε όσους από την αίθουσα έχουν γαλανά μάτια να περάσουν έξω ώστε να συνεχίσουμε χωρίς να διατρέχουμε οποιονδήποτε κίνδυνο. Μόλις βιώσατε ένα παράδειγμα στιγματισμού με τις αιτίες που τον προσδιορίζουν και τις συνέπειες του. Αν σας φάνηκε εξωφρενικό διατηρήστε αυτή την εντύπωση βλέποντας τις αντιστοιχίες με την περίπτωση της HIV λοίμωξης.

Το στίγμα ετυμολογικά έχει τις ρίζες του στην αρχαία Ελλάδα. Αναφέρεται σε σημάδια, συχνά καψίματα που γίνονταν ηθελημένα στο σώμα κάποιου (π.χ. του δούλου, του προδότη, του εγκληματία) ώστε να δηλώσουν την μειωτική του θέση και να τον αποφεύγουν οι άλλοι. Συγχρόνως το στίγμα συνδέεται με ποιοτικά χαρακτηριστικά του ατόμου, που το υποβαθμίζουν στα μάτια των άλλων, ενώ συγχρόνως επηρεάζει και τον τρόπο με τον οποίο το ίδιο το άτομο βλέπει τον εαυτό του.

Υπάρχουν διάφορα είδη στίγματος. Το στίγμα που αναφέρεται σε σωματικά γνωρίσματα όπως αναπηρία, γήρας, ή ψυχικά όπως ψυχική ασθένεια, εθισμός, ή κοινωνικοοικονομική κατάσταση (π.χ. φτώχια, ανεργία) ή σεξουαλικότητα (π.χ. ομοφυλοφιλία) ή άλλες περιπτώσεις όπως παρανομία κ.α.

Τα στιγματισμένα άτομα αντιμετωπίζονται αρνητικά από την κοινωνία και αποδοκιμάζονται ηθικά ενώ τους αποδίδεται άμεσα ευθύνη για την κατάσταση τους χωρίς να εξετάζονται άλλοι παράγοντες. Είναι γνωστή η φράση «τα ήθελε και τα έπαθε».

Το AIDS από την εμφάνιση του χρησιμοποιήθηκε ως μέσο κοινωνικού στιγματισμού και αποκλεισμού.

Ο φόβος μπροστά στην ασθένεια και τον θάνατο, ο φόβος μπροστά στο άγνωστο, η άγνοια γύρω από το AIDS, η άγνοια για την αιτιολόγηση της κατάστασης, την προβλεψημότητα της και την πορεία της, η μισαλλοδοξία, η έλλειψη ανοχής, τα στερεότυπα και οι προκαταλήψεις σχετικά με διαφορετικούς τρόπους ζωής και διαφορετικές επιλογές, η προσκόλληση σε συντηρητικές παραδοσιακές ιδέες, η ανάγκη διαφοροποίησης, η ανάγκη αποστασιοποίησης από κάτι που θεωρείται επικίνδυνο και μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ζωή, οδήγησαν πολύ γρήγορα στον στιγματισμό και την κοινωνική διάκριση των οροθετικών ατόμων.

Καθώς εμφανίστηκε με μεγαλύτερη συχνότητα σε ορισμένες ομάδες ή σε άτομα με ιδιαίτερους τρόπους ζωής, δημιούργησε αποδιοπομπαίους τράγους αποδίδοντας την ευθύνη μιας νόσου σε κοινωνικές ομάδες όπως οι ομοφυλόφιλοι και οι χρήστες τοξικών ουσιών, που ονομάστηκαν ομάδες υψηλού κινδύνου και μετατράπηκαν σε ομάδες υψηλής ενοχής.

Παρόλο που οι μέχρι σήμερα προσπάθειες ενημέρωσης αντιτίθονται σε μια τέτοια κατηγοριοποίηση της HIV λοίμωξης εξακολουθεί από πολλούς να υπάρχει η αντίληψη ότι το AIDS αφορά μόνο συγκεκριμένες πληθυσμιακές ομάδες οδηγώντας τους έτσι και σε έναν επισφαλή εφησυχασμό που όπως δείχνουν τα επιδημιολογικά στοιχεία έχει αποβεί μοιραίος γιατί όπως είναι γνωστό το AIDS αφορά όλους ανεξάρτητα από το φύλο, την ηλικία, την σεξουαλικότητα, τις επιλογές.

Οι οροθετικοί σημειώνονται κοινωνικά ως, οι διαφορετικοί, αυτοί που δεν ανήκουν σε εμάς, αυτοί που φέρουν το κακό, αυτοί που είναι κακοί γιατί μπορούν να μολύνουν.

Οι συνέπειες του στιγματισμού στα οροθετικά άτομα είναι πολύμορφες . Στο ψυχολογικό επίπεδο συνδυάζονται με κατάθλιψη, έλλειψη αυτοεκτίμησης, απελπισία.

Στο κοινωνικό επίπεδο, ο στιγματισμός και οι προκαταλήψεις οδηγούν στην διάκριση των οροθετικών ατόμων και στον αποκλεισμό τους από κοινωνικές διεργασίες.

Ο φόβος του στιγματισμού και της περιθωριοποίησης οδηγεί τις περισσότερες φορές τα οροθετικά άτομα να κρατάνε κρυφή την ασθένεια τους ακόμα και από τα πιο κοντινά τους πρόσωπα όπως η οικογένεια ή ο ερωτικός σύντροφος. Στο άγχος της πορείας της ασθένειας προστίθεται το μεγαλύτερο άγχος, αυτό της αποκάλυψης. Υπάρχουν περιπτώσεις που το άγχος αυτό οδηγεί ακόμα και στην πλήρη εγκατάλειψη του ίδιου του εαυτού. Ο ασθενής αρνείται να επισκεφθεί τον γιατρό. Άτομα που ανησυχούν ότι μπορεί να έχουν μολυνθεί αποφεύγουν να υποβληθούν στην διαδικασία μιας εξέτασης. «Προτιμώ να μην ξέρω» είναι μια στάση που την συναντάμε συχνά. Ο φόβος για το τι μπορεί να ακολουθήσει, ο φόβος του στιγματισμού, της απομόνωσης, της διάκρισης, του αποκλεισμού γίνεται μεγαλύτερος από τον φόβο του ίδιου του θανάτου.

Η ιατρική έχει οδηγήσει σε θεαματικά αποτελέσματα σε ότι αφορά στην αντιμετώπιση της HIV λοίμωξης. Σχεδόν έχουμε σταματήσει να μιλάμε για μια θανατηφόρα ασθένεια. Ο βιολογικός θάνατος των οροθετικών ατόμων έχει τοποθετηθεί μακριά στο μέλλον. Ο κοινωνικός τους θάνατος όμως είναι καθημερινός.

Και όπως αφήνει να εννοηθεί η αφίσα του UNAIDS για την φετινή παγκόσμια ημέρα κατά του AIDS ο μεγαλύτερος πόνος στην περίπτωση του AIDS δεν είναι ο πόνος που προέρχεται από τα ιατρικά συμπτώματα της HIV λοίμωξης αλλά από τις κοινωνικές της διαστάσεις.

Η αποκάλυψη της οροθετικότητας σημαίνει σε πολλές περιπτώσεις την απώλεια μιας εργασιακής θέσης. Σημαίνει να απολύεσαι από τον στρατό με συνοπτικές διαδικασίες. Αν είσαι μαθητής, σημαίνει την δυσκολία εύρεσης σχολείου. Σημαίνει ακόμα και την άρνηση παροχής υπηρεσιών στις οποίες έχουν δικαίωμα όλοι οι πολίτες. Σημαίνει σε κάποιες περιπτώσεις την δυσκολία να βρεθεί γιατρός να σε χειρουργήσει. Στον προσωπικό κύκλο σημαίνει ίσως την απώλεια των φίλων, του ερωτικού συντρόφου, η μιας οικογένειας.

Πολλές φορές οι αντιδράσεις διάκρισης απέναντι στους οροθετικούς παίρνουν συλλογικό χαρακτήρα και απευθύνονται και στους ανθρώπους που εργάζονται για αυτούς. Ας θυμηθούμε παλιότερα τα επεισόδια στην περιοχή των Καμινίων όταν αποφασίσθηκε να λειτουργήσει εκεί "Ξενώνας Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης" για οροθετικά άτομα ή τα επεισόδια στην περιοχή των Πατησίων όταν επρόκειτο να λειτουργήσει το "Συντονιστικό Κέντρο για την Κατ' Οίκον Νοσηλεία" και το "Οδοντιατρείο" για άπορους οροθετικούς, ή τις αντιδράσεις μιας ολόκληρης περιοχής με την συμμετοχή της Δημοτικής Αρχής στην εγκατάσταση του "Σταθμού Ενημέρωσης Πολιτών και Υπηρεσιών Ψυχοκοινωνικής Υποστήριξης" στους Αμπελόκηπους Θεσσαλονίκης.

Ακόμα και αν θεωρήσουμε ότι όλα τα παραπάνω είναι μεμονωμένα περιστατικά, όπως πολλές φορές λέμε θέλοντας να καθησυχάσουμε τους εαυτούς μας, σηματοδοτούν για τα άτομα που φέρουν το ίδιο στίγμα μία απειλή, και αν θέλετε και την κοινωνιολογική προέκταση, σηματοδοτούν μια απειλή για την ανθρώπινη αλληλεγγύη, μία απειλή για την συνοχή της ίδιας της κοινωνίας.

Η σιωπή γύρω από το AIDS και την σεξουαλικότητα με την οποία αυτό άμεσα συνδέεται, αποτελεί και αυτή ένα είδος διάκρισης. Το AIDS είναι μία ασθένεια που μεταδίδεται και σεξουαλικά. Για να μπορέσουμε να μιλήσουμε αποτελεσματικά για μέτρα πρόληψης θα πρέπει να είμαστε σε θέση να μιλήσουμε ανοικτά για το σεξ και τα διάφορα είδη σεξουαλικότητας. Πολλές πολιτικές πρόληψης αποδείχθηκαν ανεπιτυχής όταν περιόρισαν τον διάλογο σε έναν ιατρικό μονόλογο, αποφεύγοντας να μιλήσουν για θέματα που εξαιτίας της σεμνοτυφίας της κοινωνίας θεωρούνται ταμπού.

Ακόμα και ο τρόπος που πολλές φορές μιλάμε για το AIDS υποδαυλίζει τις προκαταλήψεις και οδηγεί σε διακρίσεις και στιγματισμό. Ήδη πυχαίοι τίτλοι στις εφημερίδες εν΄ όψη της 1ης Δεκεμβρίου μιλάνε για την μάστιγα του αιώνα. Όμως μάστιγα είναι το μαστίγιο, είναι το μέσο μιας τιμωρίας. Ταυτίζοντας την υγεία με την αρετή και τη νόσο με τη διαφθορά 25 χρόνια μετά την έναρξη της επιδημίας συνεχίζουμε να περιγράφουμε μεταφορικά το AIDS ως μια ενοχική νόσο, ως μία νόσο που ήρθε να επιβληθεί σαν τιμωρία για έναν τρόπο ζωής που αλλιώς θα έμενε ατιμώρητος. Συνεχίζουμε να μιλάμε για θύματα λες και πρόκειται για κάποιο έγκλημα. Συνεχίζουμε να αντιμετωπίζουμε τα οροθετικά άτομα με οίκτο, αφαιρώντας τους έτσι κάθε αξιοπρέπεια και δύναμη να υποστηρίξουν τον εαυτό τους.

Όμως το στίγμα δεν περιορίζεται μόνο στα οροθετικά άτομα μεταφέρεται και στους ανθρώπους που ζουν γύρω τους. Η οικογένεια χάνει το όνομα της είναι η οικογένεια με το οροθετικό παιδί ή με τον οροθετικό σύντροφο. Μιλάμε τότε για ένα δευτερογενές στίγμα που έχει ανάλογες επιπτώσεις στην ζωή του ατόμου.

Ο στιγματισμός που οδηγεί στην διάκριση και αυτή με την σειρά της στην καταπάτηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων αποτελεί για τα οροθετικά άτομα ένα φαύλο κύκλο από τον οποίο δύσκολα μπορούν να ξεφύγουν είτε γιατί ο φόβος και η απελπισία τα σπρώχνουν να ενταχθούν σε αυτόν είτε γιατί ο περίγυρος συνεχίζοντας να λειτουργεί στιγματιστικά, δεν τους αφήνει κάποια διέξοδο. Οι επιπτώσεις αυτού του φαύλου κύκλου δεν αφορούν μόνο στην προσωπική ζωή των οροθετικών ατόμων αλλά αποτελούν και τροχοπέδη για όλες τις ενέργειες που γίνονται για την αντιμετώπιση της επιδημίας. Στην διακήρυξη δέσμευσης του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών για τον HIV και AIDS επισημαίνεται στο άρθρο 13: «Ο στιγματισμός, η σιωπή, οι διακρίσεις και η άρνηση καθώς και η έλλειψη εμπιστευτικότητας, υπονομεύουν τις προσπάθειες πρόληψης και θεραπείας και αυξάνουν τις επιπτώσεις της επιδημίας σε άτομα, οικογένειες, κοινότητες και έθνη».

Σύμφωνα με τον Mann, έχει πλέον αναγνωριστεί ότι σε όλες τις κοινωνίες υπάρχουν τρεις φάσεις της επιδημίας του AIDS: Η πρώτη φάση αφορά στην επιδημία της HIV λοίμωξης. Αυτό γίνεται σιωπηλά και χωρίς προειδοποίηση. Η δεύτερη φάση αρχίζει όταν εμφανίζονται τα συμπτώματα και τα κρούσματα είναι ορατά. Τότε μιλάμε για την επιδημία του AIDS. Η τρίτη φάση αποτελεί την επιδημία του στιγματισμού, της διάκρισης, της ντροπής και της άρνησης. Αυτή η φάση είναι η πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμη και εμποδίζει την επιτυχή αντιμετώπιση και των δύο προηγούμενων.

Ενώ στο κομμάτι της ιατρικής έχουν γίνει θεαματικά άλματα σε ότι αφορά την αντιμετώπιση του AIDS, το κομμάτι της κοινωνικής αντιμετώπισης εξακολουθεί να είναι τεράστιο και ίσως παραμελημένο. Δεν είναι τυχαίο ότι οι εκστρατείες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την 1η Δεκεμβρίου εστιάζουν σε αυτό κυρίως το κομμάτι που το θεωρούν αναπόσπαστο για μια επιτυχή αντιμετώπιση της επιδημίας. Μόνο η ιατρικοκεντρική προσέγγιση της HIV λοίμωξης δεν αρκεί ώστε να έχουμε τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Από την στιγμή που το AIDS έχει να κάνει με την ανθρώπινη συμπεριφορά, με τους κοινωνικούς παράγοντες που την επηρεάζουν, από την στιγμή που δημιουργεί στάσεις, και επηρεάζει την κοινωνική θέση του ατόμου, η κοινωνική προσέγγιση οφείλει να παίξει έναν καθοριστικό ρόλο στην όλη πολιτική για την HIV λοίμωξη.

Κλείνοντας ας δούμε μερικές κατευθύνσεις για δράση που θα μπορούσαν να μειώσουν τον στιγματισμό και την περιθωριοποίηση των οροθετικών ατόμων:

  • Προσωπική ενίσχυση των οροθετικών ατόμων και του περίγυρού τους, ώστε να πιστέψουν στην ύπαρξη ενός καλύτερου μέλλοντος
  • Αποστολή θετικών μηνυμάτων υπογραμμίζοντας την σημασία της ενεργοποίησης στην καθημερινή ζωή και της υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων
  • Ενδυνάμωση της θέλησης για ζωή ανεξάρτητα από την HIV λοίμωξη
  • Ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης σε θέματα συμπεριφοράς προς τα οροθετικά άτομα
  • Αποικοδόμηση προκαταλήψεων και μύθων γύρω από το AIDS
  • Ανοιχτός διάλογος για το AIDS και την σεξουαλικότητα
  • Ανοιχτός διάλογος για την διαφορετικότητα και τις διαφορετικές επιλογές
  • Υπογράμμιση των κοινών σημείων με τα στιγματισμένα άτομα και όχι των διαφορών
  • Ευαισθητοποίηση υπηρεσιών, θεσμών και κέντρων αποφάσεων κοινωνικής πολιτικής

Έχει ειπωθεί ότι o HIV είναι ένας έξυπνος ιός. Πιστεύω ότι ο ίδιος μας δείχνει και τον τρόπο να τον αντιμετωπίσουμε. Ο HIV και το AIDS δεν κάνουν κοινωνικές διακρίσεις είναι καιρός να σταματήσουμε να κάνουμε και εμείς.



Differences between groups of pre-exposure prophylaxis (PrEP) using couples in HIV-negative/unknown relationships

Thu, 11 Apr 2019 00:00:00 GMT-05:00 - John, Steven A.; Robles, Gabriel; Starks, Tyrel J.; Rendina, H. Jonathon
Εισαγωγή: Epidemiology research is limited on the characteristics of HIV pre-exposure prophylaxis (PrEP) using couples. Setting: United States nationwide sample recruited online in 2017.
Μέθοδοι: HIV-negative/unknown gay, bisexual, and other men who have sex with men (GBMSM) with HIV-negative/unknown partners (n=3140) were asked about individual and main partner PrEP uptake. Men were coded into five groups: 1) neither participant nor partner on PrEP, 2) partner only on PrEP, 3) participant only on PrEP, 4) both on PrEP, and 5) unknown partner PrEP use. We examined associations of demographics, relationship factors, condomless anal sex (CAS) with main and causal partners, bacterial sexually transmitted infection (BSTI) diagnoses, and sexual positioning with reported dyadic PrEP use using fully-adjusted multinomial logistic regressions.
Αποτελέσματα: PrEP use was 3.2% for the partner only, 5.7% for the participant only, and 4.9% for both participant and partner; 5.6% reported not knowing their partner’s PrEP use status. Men who reported any CAS with their main partner or any CAS with male casual partners were both more likely to be classified in the dyadic PrEP use group compared to the neither on PrEP group. Compared to monogamous, men in open arrangements were more likely to be classified in each of the three PrEP groups compared to the neither on PrEP group. Six-month BSTI prevalence was 2.8%, 8.1%, 8.3%, 15.6%, and 4.0% for the five groups, respectively.
Συμπεράσματα: PrEP use occurred during times of higher risk behavior engagement, but further efforts are needed to expand PrEP use to more partnered GBMSM. Author to whom correspondence should be addressed; Address: 695 Park Avenue, Room N611, New York, NY 10065; Phone: 212-206-7919; Fax: 212-206-7994; Email: hrendina@hunter.cuny.edu Conflicts of Interest and Source of Funding: Funding: Steven A. John was supported by the Center for AIDS Intervention Research (CAIR) and the National Institute of Mental Health (P30-MH052776, PI: Jeffrey A. Kelly). Gabriel Robles received support from the National Institute on Drug Abuse (R01-DA045613-01S1, PI: Tyrel J. Starks, Awardee: Gabriel Robles). H. Jonathon Rendina was supported in part by a career development award from the National Institute on Drug Abuse (K01-DA039060; PI: H. Jonathon Rendina). Data collection for this paper was supported in part by the Fordham HIV and Drug Abuse Prevention Research Ethics Training Institute (RETI), a training grant sponsored by the National Institute on Drug Abuse (R25-DA031608, PI: Celia B. Fisher). The authors also acknowledge the generous funding provided by the offices of the President, the Provost, and the Dean of Arts & Sciences of Hunter College, CUNY; additional support was also provided by Hunter College’s Center for HIV/AIDS Educational Studies & Training (CHEST). The content is solely the responsibility of the authors and does not necessarily represent the official views of the National Institutes of Health, Fordham RETI, Medical College of Wisconsin, or Hunter College, CUNY. Conflict of Interest: The authors declare that they have no conflict of interest. Previous meeting where part of these data were presented: International Association of Providers of AIDS Care (IAPAC) Conference, Miami, FL. June 8-10, 2018. - Β© 2019

Switching to Doravirine/Lamivudine/Tenofovir Disoproxil Fumarate (DOR/3TC/TDF) Maintains HIV-1 Virologic Suppression Through 48 Weeks: Results of the DRIVE-SHIFT Trial

Thu, 11 Apr 2019 00:00:00 GMT-05:00 - Johnson, Margaret; Kumar, Princy; Molina, Jean-Michel; Rizzardini, Giuliano; Cahn, Pedro; Bickel, Markus; Mallolas, Josep; Zhou, Yan; Morais, Cristiana; Kumar, Sushma; Sklar, Peter; Hanna, George J; Hwang, Carey; Greaves, Wayne; for the DRIVE-SHIFT Study Group
Εισαγωγή: Doravirine is a novel, non-nucleoside reverse transcriptase inhibitor (NNRTI) with demonstrated efficacy in treatment-naΓ―ve adults with HIV.
Μέθοδοι: In this open-label, active-controlled, non-inferiority trial, adults with HIV virologically suppressed for ≥6 months on 2 NRTIs plus a boosted protease inhibitor (PI), boosted elvitegravir, or an NNRTI were randomized (2:1) to switch to once-daily, single-tablet doravirine 100mg with lamivudine 300mg and tenofovir disoproxil fumarate 300mg (DOR/3TC/TDF) or to continue their current therapy (Baseline Regimen) for 24 weeks. The primary endpoint was the proportion of participants with HIV RNA <50 copies/mL (FDA Snapshot approach), with the primary comparison between DOR/3TC/TDF at week 48 and Baseline Regimen at week 24, and a secondary comparison between the groups at week 24 (non-inferiority margin, -8%).
Αποτελέσματα: 670 participants (447 DOR/3TC/TDF, 223 Baseline Regimen) were treated and included in the analyses. At week 24, 93.7% on DOR/3TC/TDF vs 94.6% on Baseline Regimen had HIV RNA <50 copies/mL (difference -0.9 [-4.7, 3.0]). At week 48, 90.8% on DOR/3TC/TDF had HIV RNA <50 copies/mL, demonstrating non-inferiority vs Baseline Regimen at week 24 (difference -3.8 [-7.9, 0.3]). In participants on ritonavir-boosted PI at entry, mean reductions in fasting LDL-C and non-HDL-C at week 24 were significantly greater for DOR/3TC/TDF vs Baseline Regimen (p<0.0001). Adverse events occurred in 68.9% on DOR/3TC/TDF and 52.5% on Baseline Regimen by week 24, leading to treatment discontinuation in 2.5% and 0.4%, respectively.
Συμπεράσματα: Switching to once-daily DOR/3TC/TDF is a generally well-tolerated option for maintaining viral suppression in patients considering a change in therapy. Registration: ClinicalTrials.gov NCT02397096 This is an open-access article distributed under the terms of the Creative Commons Attribution-Non Commercial-No Derivatives License 4.0 (CCBY-NC-ND), where it is permissible to download and share the work provided it is properly cited. The work cannot be changed in any way or used commercially without permission from the journal. Corresponding Author: Wayne Greaves, MD, Merck Sharp & Dohme Corp., 126 E. Lincoln Avenue, RY34-A484, Rahway, NJ 07065-0900, (732) 594-3736, 305-7403, wayne.greaves@merck.com Conflicts of Interest and Source of Funding: Funding for this research was provided by Merck Sharp & Dohme Corp. (MSD), a subsidiary of Merck & Co., Inc., Kenilworth, NJ, USA. MJ has received grants and consulting fees from Gilead and Viiv. PK is on Advisory Boards for ViiV, Janssen, Merck, and Theratechnologies; has received grants from Merck, ViiV, Gilead, and Theratechnologies; and owns stock in Johnson & Johnson, Gilead, Merck, Pfizer, and GSK. J-MM has received grants from Gilead and consulting fees (Advisory Board) from Gilead and MSD. GR has received Advisory board and speaker fees from JanssenCilag, Abbvie, Gilead Science, ViiV, MSD, and Angelini. PC is an Advisory Board member for MSD and ViiV and has received research grants from AbbVie, MSD, and ViiV. MB has no conflicts to declare. JM has received honoraria, speakers’ fees, consultant fees or funds for research from MSD, Roche, Boehringer-Ingelheim, ViiV, Gilead, Janssen, BMS, and Abbvie. YZ, CM, SK, PS, GJH, CH, and WG are current or former employees of MSD. Parts of the data were presented at: IDWeek 2018, San Francisco CA, 04-Oct-2018. - Β© 2019

About us

Στο hivaids.gr, φιλοξενούμε αφιλοκερδώς το "Πρόγραμμα Συνεργασίας" Μονάδων Λοιμώξεων για την ανάπτυξη διαδικτυακής τράπεζας κλινικών παραμέτρων. Το Πρόγραμμα δημιουργήθηκε από έναν γιατρό ειδικό στην HIV λοίμωξη με τη συμμετοχή των Μονάδων: Περισσότερα

% Αναπηρία και HIV

Νέος κανονισμός

Ενιαίος Πίνακας Προσδιορισμού Ποσοστού Αναπηρίας

Ημερολόγιο

@ Διαύγεια

ΔιαύγειαΔι@ύγεια

διαφάνεια στο κράτος

Διαδικτυακές αναρτήσεις διοικητικών αποφάσεων για το HIV/AIDS

Έρευνα

Σας έχει σπάσει ποτέ το προφυλακτικό κατά τη διάρκεια μιας ερωτικής επαφής;
Ναι
Όχι
Δεν χρησιμοποιώ

Επικοινωνία

Newsletter

Ανακοινώσεις

Χρήσιμες πληροφορίες

Τηλεφωνική γραμμή για το HIV/AIDS

210-7222222

Δευτέρα - Παρασκευή
09:00 - 21:00