210-7222222
Υπουργείο Υγείας - Οδηγία Υ1/3239/2000Το test για HIV
Σύμφωνα με το ΚΕΕΛΠΝΟ, έχουν διαγνωστεί μέχρι σήμερα πάνω από 15.000 άτομα με τον ιό HIV στην Ελλάδα. Όμως σύμφωνα με πρόσφατες επιδημιολογικές εκτιμήσεις αυτός ο αριθμός αντιπροσωπεύει μόνο το 80% όσων πραγματικά έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV διότι το υπόλοιπο 20% δεν έχει κάνει ποτέ εξέταση αίματος για HIV.
Ακόμα και σήμερα, πολλοί αποφεύγουν να κάνουν το test για να μάθουν αν έχουν μολυνθεί με τον ιό HIV, διότι θεωρούν τρομακτική την ιδέα να υποβληθούν σε αυτή την εξέταση ή πιστεύουν ότι είναι περιττή επειδή θεωρούν ότι δεν κινδυνεύουν.
"Όσο οι άνθρωποι δεν γνωρίζουν ότι έχουν μολυνθεί με HIV, μπορούν να μεταδώσουν τον ιό εν αγνοία τους σε άλλους, όπως στους συντρόφους τους ή στα αγέννητα παιδιά τους. Και εκείνοι που δεν γνωρίζουν την κατάστασή τους, δεν μπορούν να επωφεληθούν από την έγκαιρη θεραπεία που εμποδίζει την ανάπτυξη της νόσου και την περαιτέρω μετάδοση του ιού", τονίζει ο διευθυντής του ECDC Marc Sprenger.
Πως γίνεται το test για HIV;
Οι γενικές εξετάσεις αίματος ΔΕΝ ανιχνεύουν τον ιό HIV ή τα αντισώματά του, για αυτό το λόγο απαιτείται μια ειδική εξέταση για να διαπιστωθεί αν κάποιος έχει μολυνθεί. Η ανίχνευση της HIV λοίμωξης στηρίζεται στην εφαρμογή μιας αρχικής ανοσοενζυμικής δοκιμασίας ΕΙΑ. Σήμερα χρησιμοποιούνται οι ανοσοαντιδράσεις EΙΑ 4ης γενιάς, που ανιχνεύουν ταυτόχρονα τα IgG και IgM αντισώματα καθώς και το αντιγόνο HIV p24. Οι ανοσοαντιδράσεις EIA 4ης γενιάς παρουσιάζουν μικρότερη περίοδο παραθύρου (χρονικό διάστημα που μεσολαβεί από τη στιγμή της μόλυνσης μέχρι και τη δυνατότητα ανίχνευσης των βιολογικών δεικτών) περίπου 3 βδομάδες, σε σύγκριση με την περίοδο παραθύρου των ανοσοαντιδράσεων 3ης γενιάς που είναι περίπου στις 4 βδομάδες. Eμφανίζουν υψηλές τιμές ευαισθησίας που προσεγγίζουν το 100% και ειδικότητας που κυμαίνονται από 99,69%-99,93% (ΚΕΕΛΠΝΟ 2014 ).
Κανένα διαγνωστικό τεστ δεν είναι και ούτε ποτέ θα είναι 100% ακριβές, αλλά αν το HIV test βγει αρνητικό μετά την περίοδο του "παράθυρου", μπορούμε να πούμε με βεβαιότητα ότι δεν υπάρχει μόλυνση με HIV.
Δείκτες ανίχνευσης της HIV λοίμωξης
Τo HIV-RNA ανιχνεύεται πρώτο στο πλάσμα, περίπου 10 ημέρες μετά τη λοίμωξη, φτάνει στη μέγιστη συγκέντρωση σε 30 ημέρες και αρχίζει να ελαττώνεται μετά από 40 περίπου ημέρες, όπου και σταθεροποιείται. Το p-24 αντιγόνο του HIV ανιχνεύεται περίπου τη 14η ημέρα, εμφανίζει peak περίπου την 30η και εξαφανίζεται την 45η ημέρα. Ο ανθρώπινος οργανισμός απαντά στην εισβολή του HIV με την παραγωγή αντισωμάτων. Τα αντισώματα αυτά παράγονται ανάμεσα στην τρίτη και την όγδοη εβδομάδα, μετά την έκθεση στον ιό και μένουν για πάντα στον ανθρώπινο οργανισμό. Αρχικά συντίθενται αντισώματα της τάξης IgM και ακολουθούν τα αντισώματα IgG. Τα IgM αντισώματα ανιχνεύονται περίπου την 22η ημέρα, εμφανίζουν peak την 35η ημέρα και ελαττώνονται μέχρι την 38η ημέρα, οπότε και εμφανίζονται τα IgG αντισώματα. Τα IgG αντισώματα είναι ανιχνεύσιμα σε όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου που έχει μολυνθεί με HIV.
Στο παρακάτω σχήμα μπορείτε να δείτε την αποτελεσματικότητα των χρησιμοποιούμενων test (1ης - 4ης γενιάς), ανάλογα με τη σειρά εμφάνισης των δεικτών ανίχνευσης της HIV λοίμωξης.
*Days = Ημέρες μετά τη μόλυνση
Που γίνεται το 4ης γενιάς HIV test;
Το 4ης γενιάς test αίματος για HIV γίνεται για το κοινό στα παρακάτω δημόσια νοσοκομεία:
ΑΝΔΡΕΑΣ ΣΥΓΓΡΟΣΊωνος Δραγούμη 5, Αθήνα 11528
2107265148
| Με ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 10 μέρες 9,00 Μεγάλος χάρτης
ΑΧΕΠΑΚυριακίδη 1, Θεσσαλονίκη 54621
2310999161
| Χωρίς ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 7 μέρες Δωρεάν Μεγάλος χάρτης
ΙΚΑ ΑλεξανδρούποληςΚαστάνου 27, Αλεξ/λη 68100
2551026810
| Τμήμα Προληπτικής Ιατρικής | Χωρίς ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 7 μέρες Δωρεάν Μεγάλος χάρτης
ΑΓΙΟΣ ΑΝΔΡΕΑΣΚαλαβρύτων 37, Πάτρα 26335
2610227974
| Μόνο με ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 7 μέρες Δωρεάν Μεγάλος χάρτης
ΒΕΝΙΖΕΛΕΙΟ ΠΑΝΑΝΕΙΟΚνωσσού 277, Ηράκλειο 71409
2810368482
| 2ος όροφος νέου κτηρίου | Χωρίς ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 7 μέρες 9,00 Μεγάλος χάρτης
ΠΑΝ/ΜΙΑΚΟ ΙΩΑΝΝΙΝΩΝΛεωφόρος Σταύρος Νιάρχου, Ιωάννινα 45500
2651099456
| Τμήμα Αιμοδοσίας | Με ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 1 ημέρα Δωρεάν Μεγάλος χάρτης
ΠΑΝ/ΜΙΑΚΟ ΛΑΡΙΣΑΣΚιλελέρ 41500
2413502503
| Τμήμα Εξωτερικών Αιμοληψιών | Χωρίς ραντεβού | Αποτέλεσμα σε 1 ημέρα Δωρεάν Μεγάλος χάρτηςΤελευταία ενημέρωση: 19/05/2016
Ποιοι πρέπει να κάνουν το test για HIV;
Το CDC συνιστά σε όλα τα άτομα ηλικίας από 13 ετών ως 64 ετών, να εξετασθούν για HIV, τουλάχιστον μια φορά, ασχέτως πιθανού κινδύνου.
Επιπλέον, συνιστά να γίνει ένα test για HIV εάν:- Είστε σεξουαλικά ενεργοί, κυρίως με 3 ή περισσότερους ερωτικούς συντρόφους τους τελευταίους 12 μήνες.
- Είχατε σεξουαλική επαφή χωρίς προφυλάξεις με κάποιον που είναι θετικός στον ιό HIV ή με κάποιον του οποίου το HIV status δεν γνωρίζετε.
- Έχετε μοιραστεί σύριγγες για χρήση ναρκωτικών (συμπεριλαμβανομένων των στεροειδών ορμονών) ή αν χρησιμοποιήσατε μη αποστειρωμένο εξοπλισμό για τρύπημα αυτιών και τατουάζ.
- Είστε εργαζόμενος στον τομέα υγείας που είχε ατύχημα, όπως η άμεση έκθεση σε αίμα ή τρύπημα από βελόνα ή άλλα δυνητικά μολυσμένα αντικείμενα.
- Είστε έγκυος ή σκέφτεστε να μείνετε έγκυες.
- Σας έχουν κακοποιήσει σεξουαλικά.
- Έχετε κάνει σεξ για χρήματα.
- Έχετε διαγνωστεί με κάποιο σεξουαλικά μεταδιδόμενο νόσημα, όπως η σύφιλη ή ο έρπης.
- Έχετε διαγνωστεί με ηπατίτιδα ή φυματίωση.
- Έχετε λόγο να αμφιβάλλετε για το HIV status σας.
Aν είστε σεξουαλικά δραστήριος ομοφυλόφιλος ή αμφιφυλόφιλος άντρας, συνιστάται να εξετάζεστε για HIV κάθε 3 έως 6 μήνες.
Ποιες εξετάσεις ακολουθούν ένα θετικό αποτέλεσμα;
Το HIV test αντισωμάτων/αντιγόνου είναι, ανάλογα με το αποτέλεσμα, η αρχή μιας σειράς εξετάσεων που πρέπει να γίνουν για να επιβεβαιωθεί η λοίμωξη και να διαπιστωθεί η ανοσολογική κατάσταση κάποιου ατόμου που έχει μολυνθεί με τον ιό HIV.
Στο σχεδιάγραμμα μπορείτε να δείτε την σειρά των εξετάσεων που ακολουθούν ανάλογα με το αποτέλεσμα του κάθε test. Τοποθετήστε το ποντίκι πάνω από κάθε πλαίσιο για να δείτε την περιγραφή της εξέτασης.
Το HIV test στη φάση της πρωτολοίμωξης
Κατά τη διάρκεια της HIV πρωτολοίμωξης (το διάστημα αμέσως μετά τη μόλυνση), αναπτύσσονται υψηλά επίπεδα του HIV στο αίμα και στις εκκρίσεις των γεννητικών οργάνων και σε συνδυασμό με τη δραστηριότητα υψηλού κινδύνου, συμβαίνει σχεδόν το 50% όλων των περιστατικών μετάδοσης, αλλά το test αντισωμάτων HIV είναι αρνητικό ή απροσδιόριστο διότι το ανθρώπινο ανοσοποιητικό σύστημα παράγει ανιχνεύσιμα αντισώματα έναντι του ιού περίπου 2 εβδομάδες μετά τη μόλυνση.
Αν έχετε τη βάσιμη υποψία ότι μολυνθήκατε πάρα πολύ πρόσφατα με τον ιό HIV, επικοινωνήστε με την πλησιέστερη Μονάδα Λοιμώξεων για να διαπιστωθεί αν πρέπει να κάνετε το ειδικό RNA test που ανιχνεύει τον ιό HIV στο αίμα πριν αναπτυχθούν αντισώματα ή αν πρέπει να πάρετε αντιρετροϊκή προφύλαξη για να αποφύγετε τη χρόνια λοίμωξη.
HIV test και ιατρικό απόρρητο
Η εξέταση για HIV καλύπτεται, ίσως αυστηρότερα από οποιαδήποτε άλλη, από το ιατρικό απόρρητο. Αυτό σημαίνει ότι:- Το αποτέλεσμα δεν ανακοινώνεται τηλεφωνικώς
- Το αποτέλεσμα ανακοινώνεται αυστηρά και μόνο στον εξεταζόμενο. ’λλο πρόσωπο μπορεί να πάρει την απάντηση μόνο με έγγραφη εξουσιοδότηση και αφού έχει προηγηθεί συνεννόηση με το εργαστήριο.
- Οι γιατροί ή οι άλλοι λειτουργοί υγείας (παρασκευάστριες, βοηθοί, νοσηλεύτριες) δεν έχουν δικαίωμα κοινοποίησης του αποτελέσματος σε κανένα άλλο πρόσωπο (ούτε σε γονείς ή σύζυγο). Αυτό μπορεί να γίνει μόνο αν το ζητήσει το άτομο που έκανε την εξέταση. Σε αντίθετη περίπτωση, υπάρχουν ποινικές και αστικές ευθύνες.
Παρακολουθήστε στο παρακάτω video την ομιλία της δρ. Παν. Σπυροπούλου (Βιολόγος, MSc. PhD, Ν.Υ. Αιμοδοσίας ΓΝΠ Πειραιά Τζάννειο) που δόθηκε στα πλαίσια του 26ου Πανελλήνιου Συνεδρίου AIDS, και αφορά την εξέλιξη των μεθόδων ανίχνευσης των δεικτών της HIV λοίμωξης.
*Σημείωση: Τους όρους διενέργειας της εξέτασης για HIV επιμελήθηκαν οι: Δ. Παρασκευά, Παθολόγος, Υπεύθυνη γραφείου HIV λοίμωξης & ΣΜΝ ΚΕΕΛΠΝΟ, Μ. Πύλλη, Νοσηλεύτρια ΠΕ, Γραφείο HIV λοίμωξης & ΣΜΝ ΚΕΕΛΠΝΟ, Β. Καψιμάλη, Επίκουρη καθηγήτρια Ιατρικής Σχολής, Υπεύθυνη Διαγνωστικού Εργαστήριου STDs & AIDS Εργαστήριου «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ», Β. Κοντέ, Παιδίατρος Λοιμωξιολόγος, Γραφείο HIV λοίμωξης & ΣΜΝ ΚΕΕΛΠΝΟ, Χ. Μπότση, Ιατρός Πνευμονολόγος Φυματιολόγος Μ.Ε.Λ. «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ» ΚΕΕΛΠΝΟ, Ε. Παπαδογεωργάκη, Βιοπαθολόγος Διευθύντρια-Συντονίστρια Μικροβιολογικού & Εργαστηρίου ΣΜΝ & HIV/AIDS Νοσοκομείο «Α. ΣΥΓΓΡΟΣ», Δ. Παρασκευής, Λέκτορας Επιδημιολογίας & Προληπτικής Ιατρικής Εργαστήριο Υγιεινής Επιδημιολογίας & Ιατρικής Στατιστικής, Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, κ.α.
